PostNL als logistieke partner bij uitwisseling medicijnen

Via PharmaSwap benutten apothekers de bestaande medicijnvoorraad beter

Nederlandse apotheken moeten jaarlijks zo’n 100 miljoen euro aan geneesmiddelen laten vernietigen. En dat terwijl ook de productie van deze medicijnen al een flinke ecologische voetafdruk achterlaat. Twee apothekers kwamen daarom op het idee om de bestaande voorraad sámen beter te benutten. Via het platform PharmaSwap vinden vraag en aanbod elkaar nu online en PostNL ondersteunt vervolgens bij de fysieke uitwisseling.

Samen verspilling tegengaan
De geneesmiddelenindustrie is op dit moment nog één van de meest ver vuilende sectoren ter wereld. Daarnaast is er ook een flinke verspilling van medicijnen die door allerlei redenen over de houdbaarheidsdatum gaan. Dat kan anders, bedachten de apothekers Jelmer Faber en Piter Ooster hof al in 2018. Ze wilden de bestaande voorraad beter benutten door apotheken op een online platform bij elkaar te brengen. Zodat wat de ene apotheek over heeft, nog heel goed ingezet kan worden in de andere apotheek. Jelmer Faber: “Eigenlijk wint iedereen hierbij. Het milieu, de verkoper die het niet meer weg hoeft te gooien en er nog iets voor terug krijgt én de inkoper die de medicijnen met korting over kan nemen.”

25% is direct aangesloten
Het idee was er en ook marktplaats-specialist FLOOW2 was al snel aan boord. Toch had het nog wel wat voeten in de aarde voordat de besloten deelmarktplaats PharmaSwap voor apothekers live kon gaan. Lieke van Kerkhoven, co-founder van FLOOW2: “Al vanaf het begin kregen we posi tieve reacties vanuit de medische wereld, maar we moesten nog wel aan allerlei regels voldoen om het verder uit te rollen. In 2019 gingen we aan de slag met een pilot om alle data te verzamelen voor de inspectie en van daaruit gingen we in gesprek met het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). In de tussentijd werd het verhandelen van medicatie via PharmaSwap door IGJ gedoogd en uiteindelijk konden we op 1 oktober 2021 van start met een nieuwe werkwijze die helemaal binnen de regels valt.” Jelmer Fa ber: “We groeien nu gestaag en er komen steeds meer apothekers bij. In middels zijn er al 479 openbare, ziekenhuis- en poliklinische apotheken bij ons platform aangesloten én zo’n acht groothandels. Dat is 25% van de totale markt en dat is voor een nieuw en innovatief concept heel erg mooi.”

Gedragsverandering met impact
Jelmer: “We zitten inmiddels op zo’n twee transacties per week. Dat kan nog wel beter als je kijkt naar de totale verspilling. Elke apotheek in Neder land heeft een spillage van vijf tot tienduizend euro per jaar en bij zieken huis- en poliklinische apotheken gaat het zelfs om een veelvoud daarvan. Vaak kan een apotheek er ook niet veel aan doen dat ze medicijnen over hebben. Dat kan komen door een wisseling van therapie, het overlijden van een patiënt, het wisselen van labels… en dat terwijl die medicijnen goed bewaard zijn en kwalitatief nog helemaal goed zijn om voor iemand anders in te zetten. Het vraagt alleen wel van de apotheek om deze medicijnen aan te bieden via PharmaSwap. En de inkopende apothe ken moeten er ook wel aan denken om eerst eens op PharmaSwap te kijken voordat ze hun bestelling ‘gewoon’ bij hun groothandel plaatsen. Het gaat dus ook wel om een gedragsverandering. Maar wel een met impact die bijdraagt aan het verkleinen van onze ecologische voetafdruk en kostenbesparingen in de gezondheidszorg.”

PostNL kan mee opschalen
Lieke van Kerkhoven legt uit hoe het werkt: “De aanbiedende apotheek meldt de medicijnen aan op PharmaSwap. De inkopende apotheek vindt deze medicijnen vervolgens op het platform en bestelt ze. Wij melden de transactie dan aan bij PostNL en die zorgt ervoor dat het pakket wordt opgehaald bij de verkoper en de dag erna wordt bezorgd bij de opkoper. Voor de logistiek hebben we heel bewust voor PostNL gekozen. PostNL is een vertrouwde partij die de communicatie en ICT goed op orde heeft en die ook kan opschalen als dat nodig is. We willen namelijk nog flink groeien. Het is onze ambitie om voor een paar miljoen aan transacties per jaar mogelijk te maken. Met PostNL kunnen we onze groeiambitie ook doorzetten met bijvoorbeeld koeltransporten en aflevering bij de patiënten thuis. We zijn klaar voor de scale-up en daar past PostNL goed bij.” Rob Key, adviseur zorglogistiek PostNL: “Vanuit PostNL hebben we health als strategische markt benoemd. Daarbij kijken we naar bestaande oplossingen én naar nieuwe proposities die we samen met de zorg kunnen oppakken. Daar is PharmaSwap een heel goed voorbeeld van. Zelf werd ik meteen enthousiast van het duurzame aspect en juist die duurzaamheid zetten we bij PostNL vol op in. Verder biedt deze samenwerking ons de kans om aan partijen in de zorg te laten zien wat we voor ze kunnen betekenen.”