4 vragen aan…zorgverzekeraar Zilveren Kruis over ecologische en sociale duurzaamheid

In deze reeks van ‘4 vragen aan..’ spraken we al twee farmaceutische groothandels over hun visie op duurzaamheid en concrete stappen die er gezet worden. Vandaag is zorgverzekeraar Zilveren Kruis aan het woord. Welke speerpunten hebben zij en hoe geven ze deze vorm? We spraken Jeroen Kemperman (Senior manager Strategy & Business Development) en Ilyes Machkor (Programmamanager Duurzaamheid) over de duurzaamheidsvisie van Zilveren Kruis en welke rol zij voor de organisatie als verzekeraar zien weggelegd.

Wat is de duurzaamheidspropositie van Zilveren Kruis?

Jeroen: “Onze overtuiging is dat gezondheid een breed perspectief vraagt, waarin mens en planeet een wisselwerking hebben. Op een ongezonde planeet kun je niet gezond leven en andersom dragen gezonde mensen bij aan een gezondere planeet.”

Wat een gezonde planeet dan inhoudt? Ilyes: “Gezondheid draait om balans. Het is ongezond als we meer van de aarde nemen dan geven en - net als in een lichaam - heeft de aarde tijd nodig om te kunnen herstellen en helen.”

Jeroen vult aan: “Als je mensen vergelijkt met parasieten, dan kun je je afvragen welk type wij daarin zijn: er bestaande parasieten die alleen vergiftigen en dus schade aanrichten aan hun omgeving, én parasieten die meeliften en ook teruggeven. We moeten ernaartoe dat we als mens zoals dat tweede type parasiet op aarde zijn zodat we duurzaam kunnen leven met en op deze planeet.”

Hoe krijgt jullie visie vorm?

Het duurzaamheidsbeleid van Zilveren Kruis splitst zich op in twee pijlers: ecologisch en sociaal. Ilyes: “We moeten als verzekeraar de randvoorwaarden creëren voor de beste manier van zorg leveren, op een ecologisch duurzame manier. Bijvoorbeeld zoals dat in de Green Deal Duurzame Zorg is afgesproken. Onze partners zoals zorginstellingen hebben aan de maatschappij beloofd deze afspraken te halen.” We zoomen in op enkele specifieke voorbeelden waarin Zilveren Kruis haar partners ondersteunt om op ecologisch vlak te verduurzamen.

#1 Oplossingen faciliteren om afval van de IC en OK te verminderen

Allereerst is dat het terugdringen van ziekenhuisafval, dat grotendeels op IC's en operatiekamers ontstaat. Ilyes: “Als zorgverzekeraar willen wij binnen de overheidsvoorwaarden kijken naar oplossingen. Bijvoorbeeld door mee te werken aan pilots die afvalreductie teweeg brengen.”

#2 Kennis delen en investeren om zorgvastgoed te verduurzamen

Ook verduurzaming van zorgvastgoed speelt een grote rol. Daarin ziet Zilveren Kruis vooral een rol als kennisdeler, maar als onderdeel van Achmea wordt er door de collega’s van Achmea Real Estate ook geïnvesteerd in zorgvastgoed en de verduurzaming daarvan. Ilyes: “Wij willen kijken welke manieren om CO2-uitstoot terug te dringen het beste werken en deze inzichten delen met zorginstellingen voor langdurige zorg, zodat zij gemakkelijker kunnen verduurzamen.”

#3 Belemmeringen voor verduurzaming in medicijnverspilling wegnemen

Een derde belangrijk thema binnen ecologische duurzaamheid is voor Zilveren Kruis het voorkomen van verspilling en vervuiling door medicijnen. Ilyes: “Hierin leggen wij onze focus op ons eigen beleid: is dat in lijn met de manieren om watervervuiling en medicatieverspilling te voorkomen? Waar het kan passen we ons beleid aan, zodat het voor zorginstellingen ook makkelijker wordt om op dit vlak stappen te zetten.”

Ilyes gaat verder: “Om het samen te vatten willen wij belemmeringen om te verduurzamen wegnemen bij zorginstellingen. Als verzekeraar heeft Zilveren Kruis een helikopter view op de sector, wat helpt bij het signaleren van de belemmeringen voor verduurzaming. Ook herkennen we daardoor vaak wanneer de horden door partijen zelf genomen kunnen worden en wanneer extra financiele prikkels of regulering nodig zijn.” Jeroen concludeert: “Het inzien van de effecten van mechanismes én deze vervolgens aanpassen om duurzaamheid te stimuleren, dat is een belangrijke rol voor ons als verzekeraar.”

En hoe zit het met de pijler sociale duurzaamheid?

Vergeleken met andere sectoren, loopt de zorgsector wat betreft ecologische duurzaamheid nog wat achter. Neem de FMCG sector, waar al jaren plasticreductie in verpakkingen plaatsvindt. In de zorg, waar de focus ligt op het redden van mensenlevens, brengt het verminderen van verpakkingsmateriaal toch al snel discussie met zich mee of dat niet ten koste gaat van de primaire missie: gezondheid en goede zorg toegankelijk houden voor iedereen. Dat maakt dat er op dit vlak een nog stuk minder bespaard is dan in andere sectoren.

Wat van oudsher juist wél een kracht is van de zorgsector is sociale duurzaamheid. Voor Zilveren Kruis draait dat om drie speerpunten: “Allereerst moet de zorg betaalbaar zijn voor het hele land. Daarnaast richten wij ons in de tweede plaats op het organiseren van zorg zodat het toegankelijk is voor wie het nodig heeft. Het derde focuspunt omvat het verbeteren van gezondheid.”

Als het gaat om sociale duurzaamheid is het met de tekorten op de arbeidsmarkt extra relevant ook extra aandacht te geven aan het welzijn van zorgverleners. Daarnaast speelt de ecologische duurzaamheid rond het welzijn van de planeet een belangrijke rol. Jeroen: “Het is lastig oud worden op een planeet die langzaam sterft. Daarom hebben we innovaties nodig die idealiter bijdragen aan het gezonder maken van de populatie, aangenamer maken van de behandelingen, betaalbaar houden van de premie en die tegelijkertijd ook nog goed zijn voor welzijn van zorgverleners en planeet. Het is onze uitdaging om in het systeem ruimte te maken voor innovaties die al deze zaken tegelijkertijd doen zodat ze liever vandaag dan morgen kunnen worden doorgevoerd.”

De spelregels veranderen

Het kan echter ook zijn dat duurzame innovaties nog niet in het huidige systeem passen. Jeroen: “Daar ligt een rol voor ons als verzekeraar. Wij willen ons inzetten om de spelregels te veranderen zodat verduurzaming gefaciliteerd wordt. Zo zou het fantastisch zijn als we manieren zouden vinden voor True Pricing, waardoor de impact kan worden ingeprijsd in producten en diensten. Dat zorgt er vervolgens voor dat de betaalbaarheid stijgt wanneer er minder wordt weggegooid en vervuild en zo creëer je dus een financiële prikkel voor verduurzaming.”

Voorbeeld: het ImpactPlus platform

Een mooi voorbeeld waarin de visie van Achmea als geheel naar voren komt is ImpactPlus. Met dit platform biedt de verzekeraar een podium aan innovaties en initiatieven die positief bijdragen aan ecologische en sociale duurzaamheid. Jeroen vertelt: “Een van de deelnemers is PharmaSwap, die het mogelijk maakt om als apothekers medicijnen bij elkaar te bestellen voordat de vervaldatum afloopt. PharmaSwap is een goed voorbeeld van het soort duurzame innovatie dat je wilt, omdat het betaalbaarheid van de zorg vergroot én omdat het door afval te voorkomen de belasting op de planeet verkleint. Dit initiatief laat bovendien zien hoe je het systeem voor je kunt laten werken en is dat is het waard om gedeeld te worden in de zorgsector.”

Jeroen: “PharmaSwap werkt vrij goed omdat je weet hoe de medicijnen zijn bewaard en omdat het gaat om voorraad die niet eerder is uitgegeven. De heruitgifte van medicijnen die ongebruikt zijn, wordt niet altijd opnieuw vergoed en daardoor lonen slimme systemen zoals PharmaSwap financieel niet altijd. Als verzekeraar willen we hergebruik van wat er al is stimuleren. Wij kunnen dan ook een faciliterende rol nemen door bijvoorbeeld ook die tweede uitgifte van medicatie te vergoeden, zodat het voorkomen van verspilling ook financieel wat oplevert voor de instelling die zich hiervoor inzet.”

Wat is jullie belangrijkste rol wat betreft verduurzaming van de zorg?

“Wij zetten ons maximaal in voor gezondheid in alle aspecten van het leven. Niet alleen als je zorg nodig hebt, maar juist ook in het voorkomen van zorg. Denk aan lokaler en meer onbewerkt voedsel eten en genoeg bewegen. Of aan samenwerken met werkgevers en gemeenten om werknemers en inwoners te helpen gezonder te worden. Omdat we als verzekeraar met zoveel instellingen samenwerken, kunnen we veel trends en innovaties opmerken en partijen aan elkaar verbinden.”

Jeroen en Ilyes zien dan ook een agenderende rol voor Zilveren Kruis weggelegd: “Het moet gewoon anders en daarvoor gaan wij de bres op. Het overgrote deel van de zorgsector is met duurzaamheid bezig en wij willen de randvoorwaarden bieden om hier grotere stappen in te zetten.”